CHUYỆN ĐỜI TÔI (Tiếp Theo 11)

Cùng Bạn Đọc,

     Đây, những hình ảnh mà Dã-Thảo còn giữ được một ít trong những năm làm công việc mà DT rất bằng lòng. Đây là những lần mà mỗi năm đi dự hội thảo ở Melbourne, cách Sydney 875 km (546miles). Nếu đi máy bay chỉ mất hơn một tiếng đồng hồ (1::25′), nhưng phải đến sớm để “check” in rồi “check out” cũng phải mất bốn năm tiếng, vì thế cho nên DT thường đi xe lửa là tiện nhất mặc dầu phải tốn tám tiếng đồng hồ, nếu lên xe từ nhà ga gần nhà, nhưng đến nơi là leo lên taxi đưa đến khách sạn đã đặt trước cho mình là khỏe nhất, không bị lên xuống làm lùng bùng lổ tai nhức đầu nhức óc gì hết. Đi xe lửa rộng rãi dễ chịu, lại còn được ngắm cảnh ở ngoại ô thành phố cũng đẹp tuyệt vời. Có lần tôi thử đi xe bus nhưng thấy mệt và bất tiện vì phải lên đến điểm hẹn quá xa nhà.

     Thảo sẽ xen vào đó vài tấm ở các lớp học cho các Bạn xem cho vui. Mời Bạn đọc tiếp “Chuyện Đời Tôi”.

Thân mến,

DTQT. 12/02/2019.

     Phải thành thật mà nói tôi rất thích công việc hướng dẫn săn sóc da và trang điểm của mình vì công việc nhẹ nhàng và lợi tức cũng xứng đáng với sự làm việc siêng năng và chăm chỉ của mình. Tuy nhiên muốn làm nhiều quá cũng không phải dễ vì tuổi càng lớn tôi thấy sức khỏe càng kém đi. Đi xa quá nên đôi khi bất tiện cho gia đình không ít. Điều khiển một Sale Unit thường bận rộn tối ngày nên tôi thường ít quan tâm đến sức khỏe của mình. Nhớ lại lúc tôi còn làm với hãng Bảo hiểm AMP, tôi bị huyết áp cao nên vẫn thường uống thuốc hạ huyết áp mỗi ngày. Có một hôm tôi lái xe đi thăm một nữ Bác sĩ vì bị có một cái “polyp” nhỏ , bà khám xong và dặn trở về trình lại Bác sĩ gia đình để được giới thiệu đến BS specialist vì cần một sự giải phẫu nhỏ, phải được Specialist giới thiệu vào bịnh viện. Bà khám tổng quát cho tôi trước khi cho tôi ra về, bà la to, khi đo huyết áp cho tôi thấy quá cao –190/105- bà hỏi tôi có bị nhức đầu chóng mặt gì không? Tôi thật sự thấy mình bình thường không nhức đầu chóng mặt gì cả. Tôi cũng hơi lạ vì có uống thuốc, sao huyết áp lại cao quá vậy! Bà hỏi tôi đi bằng gì đến phòng mạch của bà? Tôi nói: Tôi lái xe. Bà lắc đầu, rồi viết vài hàng trả tôi lại cho BS gia đình. Tôi cảm ơn bà và ra xe, lái rất cẩn trọng, chạy thẳng đến BS gia đình xin tái khám. Bác sĩ đổi toa thuốc khác và có cho thêm thuốc an thần, ông khuyên tôi nên nghỉ việc vài hôm về nhà nằm nghỉ, không làm việc gì cả, phòng ngủ phải đóng cửa sổ không cho ánh sáng vào. Tôi bị huyết áp cao từ lâu, tôi vẫn uống thuốc mỗi ngày  nhưng không hiểu sao hôm nay lại tăng cao quá vậy. Sau khi huyết áp trở lại bình thường tôi mới được giới thiệu vào mổ tại bịnh viện Liverpool. Chỉ nằm từ sáng đến chiều là được xuất viện. Một năm sau tôi xin thôi việc vì mức thu nhập không đúng tiêu chuẩn của công ty. Đây là lần thứ hai tôi bị cao huyết áp vì làm việc quá nhiều.

     Bây giờ nghĩ lại tôi bỗng giật mình và nghiệm ra không có gì quý hơn sức khỏe, tôi giảm bớt việc làm vì thật sự thấy mình cũng lớn tuổi và yếu đi nhiều. Tôi vẫn còn nhớ rất rõ những ngày nằm im trong căn phòng ngủ, cửa sổ đóng kín để ánh sáng khỏi vào mà thấy nôn nao trong lòng vì lo lắng. Do sự thay đổi trong tôi nên mức độ đặt hàng của Unit tôi bị sụt xuống dưới mức ấn định của công ty, tôi phải làm đơn xin từ chức Unit Sales Director và, tôi vẫn tiếp tục làm một consultant thôi. Người bằng lòng nhất về việc này là Ông Bạn già của tôi vì thấy tôi không còn lo lắng nữa, chạy tới chạy lui lật đật suốt ngày, tôi cũng tự thấy bằng lòng mình với nhiều thời gian nghỉ ngơi đọc sách làm vườn đi thăm chỗ này chỗ nọ với Ông Bạn chứ không còn để ông một mình ở nhà như trước nữa. Tôi đã giữ Unit Sales Director được bảy năm, như vậy cũng đủ cho tôi rõ mình có thể làm được những việc gì rồi. Chạy theo tiền đến lúc vấp ngã, sức khỏe không còn, thì cũng không có gì là hạnh phúc, lỡ có nhắm mắt xuôi tay cũng không mang theo đồng nào.

     Sau đây là một ít hình ảnh bận rộn tôi đã ghi lại sau những năm chạy theo tiền, và thi đua với đồng nghiệp. Tôi về hưu đã mười năm rồi, bây giờ tôi không còn bận rộn nên thích đọc sách, làm vườn và viết văn để vui với cuộc đời còn lại của mình, không lo lắng và tranh đua với ai cả. Tôi thấy tâm bình thản hơn nhiều.

Scan0142.jpg

Quế Trần & một Học Viên.

Scan0178.jpg

Tuần cuối của lớp dưỡng da & trang điểm

Scan0180.jpg

Lớp dưỡng da và trang điểm.

Scan0026.jpg

Cùng với Các Bạn Sales Directors 

Scan0192.jpg

Họp mặt thăm nhau.

Scan0191.jpgScan0018

Họp mặt thăm nhau.

Scan0149.jpg

Ester Porta & Quế Trần.

Scan0170.jpg

Ngày dự tiệc ra mắt Unit, đang đọc lời tuyên thệ với NSD

Ông President Ian A Duncan “look on”

Scan0169.jpg

Được Bà NS Director tặng lẳng hoa thật đẹp.

Scan0189.jpg

Nghỉ giải lao (Melbourne).

Scan0194.jpgScan0186.jpg

 Hội thảo ở Melbourne.

Scan0048.jpg

Lớp săn sóc da và trang điểm.

Scan0108.jpg

 Trong khuôn viên khách sạn (Melbourne Casino).

     Những hình này tôi chụp để làm kỷ niệm những năm còn khỏe mạnh, để làm việc, có đồng ra đồng vào lo cho đời sống, nên tôi cảm thấy vui. Mỗi lần giở ra nhìn lại, so với bây giờ tôi thấy mình không còn giống chút nào trong hình hết, nhưng tôi vẫn thấy vui vì đã may mắn chọn được một công việc đúng sở thích và thành công trong việc đem  niềm vui đến cho các Bạn Gái lúc bấy giờ.  

Còn tiếp.

Advertisements

EM TÔI.

Cùng Bạn Đọc,

     Nhận được câu chuyện này từ một người cháu gái: “Em Tôi” của Tác giả Phan Nhật Nam. Chuyện thật buồn. Dã-Thảo copy vào trang nhà dự định post lên share với các Bạn, nhưng gặp Tết nên DT đợi vài hôm nữa sẽ post chắc cũng không muộn.

Thân mến,

DTQT. 15/02/2019

EM TÔI
Phan Nhật Nam

     Năm em lên ba, bố tôi bỏ lại người vợ trẻ và hai đứa con thơ lên đường tập kết.
Tôi hơn em sáu tuổi. Chín tuổi con nhà nghèo khôn lắm, tôi đủ khôn để thấy khuôn mặt mẹ buồn hiu hắt, những tiếng thở dài và những giọt nước mắt âm thầm của mẹ trong đêm. Chín tuổi, tôi đã biết mình là người nam độc nhất trong gia đình, đã biết ẵm bồng đút cơm cho em và vỗ về em mỗi khi em khóc. Chín tuổi, tôi đã biết tắm rửa, thay áo thay quần cho em, cõng em đi chơi và dỗ cho em ngủ. Mỗi ngày, trời sập tối mẹ mới gánh hàng về, ba mẹ con ngồi ăn cơm bên ngọn đèn dầu, tôi và em hỏi han, an ủi mẹ. Mẹ kể cho chúng tôi nghe chuyện chợ búa như đang nói chuyện với người lớn, tôi ngồi nghe, nhìn đôi vai gầy của mẹ, nhìn mái tóc và đôi bàn tay khô của mẹ, mà thấy thương mẹ vô cùng.
     Tôi phải bỏ học ở nhà hai năm để trông chừng em. Mẹ có một sạp bán rau cải ở chợ Cồn. Gọi là sạp chứ thực ra chỉ là một ô đất nhỏ, sáng mẹ ra đi thật sớm, lúc trời còn mờ sương, buổi trưa mẹ về nhà lo cho chúng tôi ăn, nằm nghỉ ít phút rồi trở dậy sửa soạn cho chuyến chợ chiều. Một tuần bảy ngày, mẹ đi đi về về trong nỗi cô đơn.

     Năm em vừa tròn năm tuổi thì mẹ cho em vào mẫu giáo, tôi cũng trở lại trường, đám bạn cũ của tôi nay đã hơn tôi hai lớp, ngồi xung quanh tôi bây giờ là những khuôn mặt lạ, kém tôi hai, ba tuổi. Tôi là học trò lớn nhất và học khá nên được làm trưởng lớp. Gần cuối năm học lớp nhì, tôi nói với mẹ lên xin thầy hiệu trưởng cho tôi được thi nhảy tiểu học. Thầy bằng lòng. Tôi cắm cúi học luyện thi và kết qủa là tôi đã đổ được bằng tiểu học năm đó.
     Vào lớp đệ thất trường Phan Châu Trinh, tôi tiếp tục học ngày, học đêm, năm đệ ngũ tôi thi nhảy một lần nữa lấy bằng Trung học. Đến niên học đệ tam thì tôi đã bắt kịp đám bạn cũ, tôi hân hoan nhập bầy chung với đám bạn ngày xưa. Đây là giai đoạn mà tôi cần tiền để mua sách học và may thêm quần áo, thời tiểu học và trung học đệ nhất cấp thì mặc sao cũng được, nhưng bây giờ đã lên đệ nhị cấp rồi, đã bắt đầu biết đỏ mặt khi nhìn những đứa con gái trường nữ, thỉnh thoảng đã biết theo bạn tập uống cafe, phì phà điếu thuốc. Tiền mẹ cho không đủ, tôi bắt đầu công việc kèm trẻ tư gia để kiếm thêm tiền. Học trò của tôi là mấy cô cậu đệ thất đệ lục, nghĩa là cũng chỉ thua tôi vài tuổi.
     Ba mẹ con tôi vẫn ngày ngày đi về căn nhà nhỏ, căn nhà vẫn không thay đổi một chút nào từ ngày bố bỏ mấy mẹ con để ra đi.
Hết năm đệ tam, tôi nộp đơn thi Tú Tài phần nhất. Tôi đậu bình thứ. Một lần nữa, mọi người ngạc nhiên, nhưng tôi biết sức học của mình, tôi biết mẹ buôn bán tảo tần, tôi thấy những năm tháng gần đây mẹ trở bệnh hoài, mỗi sáng mẹ lục đục dậy thật sớm nấu cơm để dành cho anh em tôi, rồi lặng lẽ mang đôi quang gánh lên vai, những tối ngồi trầm ngâm bên ánh đèn dầu nhìn anh em tôi học bài và những đêm khuya mẹ trở mình húng hắng ho. Tôi thương mẹ và em đến ứa nước mắt, và càng thương mẹ thương em, tôi càng học như điên, như cuồng. Tôi ước gì Bộ Giáo dục cho tôi thi hai bằng tú tài cùng một lúc. Nhìn mái tóc mẹ đã lớm chớm sợi bạc, nhìn lưng mẹ mỗi ngày mỗi như còng xuống, nhìn hai vai gầy của mẹ mà lòng quặn đau, và cứ thế, tôi vùi đầu vào sách vở…
     Em đã bắt đầu tuổi lớn, đã bắt đầu tuổi mộng mơ con gái, đã bắt đầu bước vào “tuổi ngọc”, nhưng tội nghiệp, biết nhà mình nghèo, biết mẹ mình buôn thúng bán bưng, biết anh mình vẫn chiều chiều đi kèm trẻ kiếm thêm tiền và cặm cụi học đốt giai đoạn cho chóng thành tài. Biết thế nên em ít khi nào xin mẹ, xin anh tiền may áo mới, hai chiếc áo dài trắng đủ cho em thay đổi. Em lớn lên thiếu tình của bố, nên tôi “quyền huynh thế phụ”. Nhiều lúc nhìn mẹ, nhìn em, tôi vẫn không hiểu tại sao bố lại đành đoạn dứt áo ra đi.
     Tôi thi đỗ Tú Tài toàn phần năm 18 tuổi, và ra Huế học Đại học Văn khoa. Mẹ ở một mình với em ở Đà Nẵng. Mỗi cuối tuần, tôi theo xe đò về thăm mẹ và em, đến sáng thứ hai trở lại trường. Ở Huế, tôi tiếp tục công việc kèm trẻ tư gia. Với số tiền nhỏ nhoi kiếm được, tôi phụ mẹ nuôi em.

     Qua sinh nhật thứ 13 của em mấy tháng, một chiều mẹ bỏ buổi chợ, về nhà than nhức đầu, tưởng là cảm nhẹ, mẹ sai em cạo gió và nấu cho mẹ bát cháo hành. Khuya đó mẹ lên cơn sốt, lảm nhảm nói mê, sáng hôm sau em nghỉ học chở mẹ vào nhà thương và nhờ người nhắn tin ra cho tôi ở Huế.
     Lật đật trở vào Đà Nẵng bằng chuyến xe đò chót. Trời tối đã lâu, không kịp ăn uống, từ bến xe tôi đi thẳng đến bệnh viện. Trong căn phòng nhỏ, dưới ánh đèn vàng mờ đục, mẹ nằm thiêm thiếp trên giường bệnh, còn em đang ngồi ngủ gà ngủ gật cạnh giường. Đứng yên lặng nhìn mẹ xanh xao bất động, và khuôn mặt thơ dại của em, trong giấc ngủ hai khóe mắt vẫn còn long lanh giọt lệ, tôi nghe lòng mình quặn thắt.
     Đánh thức em dậy, em ngơ ngác dụi mắt vài giây. Nhận ra tôi, em nhào tới ôm chầm và òa lên khóc, em cho hay là từ lúc đưa mẹ vào đây, mẹ chỉ tỉnh lại một vài phút vào khoảng giữa trưa, sau đó mẹ hôn mê trở lại. Tôi an ủi em, rồi cùng em ra văn phòng bệnh viện. Cô y tá trực cho hay mẹ bị đứt một tĩnh mạch ở đầu. Tôi bàng hoàng như bị ai nện một nhát búa vào ngực. Cô y tá bùi ngùi nhìn em, đôi mắt xót xa.
     Tối đó, anh em tôi cùng ở lại với mẹ, em mệt mỏi, nên chỉ một thoáng là đã ngủ say. Trong giấc ngủ mệt nhọc, thỉnh thoảng em ú ớ mẹ ơi, mẹ ơi rồi nức lên mấy tiếng. Tôi nghe như dao cắt trong lòng. Suốt đêm không ngủ, tôi cứ ngồi nhìn mẹ nằm im lìm và bên chân mẹ em ngủ chập chờn. Tôi tự nhủ thầm với mình đừng khóc, đừng khóc…. nhưng sao nước mắt vẫn cứ trào ra, một tay ve vuốt bàn tay xanh xao của mẹ, một tay nắm lấy bàn tay nhỏ bé của em, tôi để mặc cho hai dòng nước mắt chảy nhạt nhòa trên má.
     Mẹ thở hơi cuối cùng lúc năm giờ sáng, mẹ không tỉnh lại để trăn trối với hai con một lời gì. Mẹ đi trong yên lặng. Tôi nắm bàn tay mẹ và thấy tay mẹ lạnh dần. Tôi đánh thức em dậy. Hai anh em hôn lên trán mẹ giã từ. Em vuốt mắt mẹ. Mắt mẹ nhắm hờ. Em ôm chặt hai tay mẹ, ủ vào lòng mình miệng kêu lên nho nhỏ: mẹ ơi, mẹ ơi… Em khóc lặng lẽ, áp mình vào ngực mẹ nước mắt em tuôn ràn rụa làm ướt đẫm cả vạt áo mẹ bạc màu. Những tiếng kêu nghẹn ngào của em như những viên đạn bắn thẳng vào tim, tôi ngồi bất động nhìn mẹ, nhìn em, lòng đau như muối xát. Tội nghiệp mẹ tôi, tội nghiệp em tôi. Em mới mười ba tuổi…
Chôn mẹ xong, tôi bỏ học. Còn lòng dạ nào mà học nữa. Nhưng em thì phải trở lại trường.
     Bán đi căn nhà nhỏ xiêu vẹo và gom tóm tất cả vốn liếng của mẹ để lại, tôi đưa hết số tiền cho mẹ của Minh, một người bạn thân tôi. Minh có Hân, cô em gái cùng tuổi, cùng lớp với em. Tôi gửi em đến đó ở và đi học với Hân, cũng may, bố mẹ Minh coi anh em tôi như con. Tôi dặn dò em đủ điều. Số tiền tôi gởi cho mẹ Minh đủ để trả tiền ăn ở của em trong hai ba năm. Tôi còn đưa thêm cho em một ít để em mua sách vở, may áo quần, tiêu vặt. Tôi ôm em và hứa với lòng, hứa với vong hồn mẹ là sẽ lo lắng, sẽ bảo bọc em cho đến trọn đời.

     Tôi vào trường Võ Bị Đà Lạt năm 20 tuổi, lương sinh viên sĩ quan ít ỏi, tôi tiết kiệm không dám xài nhiều, để dành gởi về cho em mỗi tháng. Tôi dặn em viết thư mỗi tuần kể cho tôi nghe chuyện học hành. Tôi bắt em hứa là không bao giờ giấu tôi một điều gì dù nhỏ bé. Em ngoan ngoãn vâng lời. Mỗi năm tôi được về phép một lần, hai anh em quấn quýt không rời. Tôi đưa em đi thăm mẹ. Chúng tôi lặng yên cầm tay nhau quỳ bên mộ mẹ, nước mắt lưng tròng.
     Em lớn lên và ngày càng giống mẹ. Cũng khuôn mặt và cái nhìn nhẫn nhục, cũng đôi mắt xa xăm buồn hiu hắt. Bình thường em rất ít nói, có lẽ không cha, mồ côi mẹ quá sớm và anh lại ở xa đã làm em rụt rè. Cũng may, bên cạnh em vẫn còn có Hân. Lễ mãn khóa của tôi, em và Hân cùng lên tham dự, lúc này, em đã thi đỗ vào trường Sư phạm Qui Nhơn, hai năm nữa em sẽ trở thành cô giáo, tôi hãnh diện giới thiệu em và Hân với các bạn mình. Nhìn dáng em thẹn thùng e ấp, tôi thấy lòng mình rạt rào thương em. Tôi thầm gọi mẹ, mẹ ơi, hai con của mẹ đã trưởng thành và đã nên người.

     Ra trường, tôi chọn binh chủng nhảy dù, có lẽ cũng chỉ vì tôi thích màu mũ đỏ. Em vào học và ở nội trú trong trường sư phạm. Tôi thấy mình yên tâm hơn. Mỗi tháng, tôi vẫn gửi về cho em một nửa tiền lương lính của mình để trả tiền phòng, tiền ăn. Tôi biết con gái cần nhiều thứ hơn con trai, như áo quần, son phấn… Em vẫn viết thư cho tôi mỗi tuần như em đã làm trong mấy năm qua. Em kể chuyện học hành, chuyện bạn bè, em lo sợ là tôi đi tác chiến nhỡ có ngày bố con gặp nhau ở chiến trường, làm sao nhận ra nhau, em không nói thêm, nhưng tôi cũng hiểu, tên đạn vô tình, nếu nhỡ.
     Hai năm em học Sư phạm trôi qua thật nhanh. Em bây giờ đã là một cô giáo trẻ. Em được đổi về dạy tại một trường tiểu học gần thị xã Phan Rang. Em thuê nhà chung với hai cô giáo khác. Mỗi ngày ba cô giáo ngồi xe lam đi đến lớp, chiều về cả ba cùng quây quần nấu nướng. Em viết thư cho tôi và khoe có quen với Tuấn, một sĩ quan Hải quân đồn trú ở Phan Rang. Em khen Tuấn hiền lành, ít nói. Em kể thêm là Tuấn chỉ còn có mỗi một mẹ già.
     Chiến tranh ngày thêm khốc liệt, đơn vị tôi hành quân liên miên, có khi cả năm chúng tôi mới được về hậu cứ một lần. Tôi bị thương hai lần trong cùng một năm. Tôi giấu em, không cho em biết sợ em lo lắng. Trong những tuần lễ nằm bệnh viện và ở hậu cứ dưỡng thương, tôi bắt đầu viết bài đăng trên các báo và tạp chí. Tôi kể lại những trận đụng độ kinh hoàng giữa đơn vị tôi và giặc Cộng, tôi kể lại những “kỳ tích” của bạn tôi, của Mễ, của Lô….
     Sau một lần bị thương nhẹ ở tay, tôi lấy mấy ngày phép ra Phan Rang thăm em. Em mừng rỡ ôm lấy anh, nhưng khi thấy cánh tay băng bột em xót xa bật khóc. Tôi an ủi em là biết đâu sau chuyến bị thương này tôi sẽ được về làm việc hậu cứ. Ngày hôm sau, nghe tin, Tuấn đến thăm. Thoạt nhìn, tôi đã có cảm tình với Tuấn, đúng như em nói, Tuấn trông rất hiền lành. Trong suốt tuần lễ ở Phan Rang, em vẫn phải đi dạy, nhưng may là có Tuấn, mỗi ngày Tuấn tới chở tôi đi ăn sáng, trưa Tuấn và tôi lang thang ra chợ bạ gì ăn đó đợi giờ ba cô giáo đi dạy học về. Buổi tối, em đi ngủ sớm, Tuấn ngồi lại nói chuyện với tôi cho tới khuya. Bên ly cafe, tôi kể cho Tuấn nghe chuyện của mình. Những hình ảnh yêu dấu, xót xa như một cuộn phim cũ quay chầm chậm. Tôi rưng rưng kể lại ngày mẹ mất. Tuấn lấy tay chùi mắt, trong đêm tối, tôi thấy mắt Tuấn long lanh…
     Bảy ngày phép cũng trôi nhanh. Tôi trở về Sài Gòn, lòng cảm thấy vui và nhẹ nhàng vì đã có dịp gặp Tuấn. Tôi tin Tuấn sẽ không làm khổ em. Ba tuần sau, tôi nhận được thư Tuấn, trong thư Tuấn kể về gia đình (mặc dù tôi đã nghe em kể trong các lá thư). Tuấn muốn tiến tới với em. Tuấn xin phép được đưa mẹ Tuấn đến gặp tôi. Tuấn hứa là sẽ săn sóc và thương yêu em. Đọc thư Tuấn tôi ứa nước mắt vì mừng. Mừng cho em may mắn không gặp những trắc trở trên đường tình ái, mừng cho em gặp được một người chồng hiền hậu. Tôi viết thư cho em và Tuấn, bảo hai em lo thế nào cho tiện, chỉ cố làm sao cho giản đơn vì cả hai đứa cùng nghèo.
     Bốn tháng sau, Tuấn và em làm đám cưới, nhà gái ngoài tôi còn có thêm mấy thằng bạn trong đơn vị, ông hiệu trưởng, thầy cô giáo và rất đông học trò. Nhà trai ngoài mẹ Tuấn, mấy gia đình anh chị họ còn thêm một số bạn bè Hải quân cùng đơn vị. Nhìn em xúng xính trong bộ đồ cưới, tươi cười đứng bên cạnh Tuấn, tôi gọi thầm mẹ ơi, mẹ ơi, về đây dự đám cưới của em.
Tôi theo đơn vị lội thêm hai năm nữa ở vùng giới tuyến, thì “tai nạn” xảy ra. Trong một lúc nóng giận vì thấy ông xếp của mình sao ngu và bẩn quá, tôi không giữ được lời và đã xúc phạm đến ông, kết quả là tôi bị đưa ra hội đồng kỷ luật và tống ra khỏi binh chủng nhảy dù.
     Sau một thời gian ba chìm bảy nổi, tôi đổi về Cục Tâm lý chiến, thời gian này tôi đã khá nổi tiếng, những bút ký chiến trường về Tết Mậu Thân, Bình Long, An Lộc… đã làm vinh danh binh chủng cũ của tôi. Tôi được giải thưởng văn học với bút ký “Mùa Hè Đỏ Lửa”. Tiền thưởng và tiền bán sách tôi gửi hết cho em. Tuấn và em dùng tiền này mua được một căn nhà nhỏ ở ngoại ô Phan Rang, gần trường em dạy.
     Mới ngày nào đó còn thẹn thùng nấp bên vai Tuấn mà bây giờ em đã mấy con. Mỗi dịp rảnh rỗi, tôi lại ra Phan Rang ở chơi với em, với cháu. Tôi ôm cháu, hôn vào hai má phúng phính, hít vào phổi mùi thơm của trẻ thơ mà thấy lòng mình dịu lại, những cay đắng, cực nhọc của đời theo tiếng cười lanh lảnh giòn tan của cháu mà bay xa, bay xa. Tôi nhìn hai vợ chồng em, nhìn bầy cháu nhỏ lẫm chẫm quây quần bên chân mẹ mà lòng vừa vui mừng vừa hãnh diện. Tôi ao ước mẹ tôi nhìn thấy được cảnh này.

     Biến cố tháng 4 /75 tới như một định mệnh oan nghiệt, cả Tuấn và tôi đều phải ra trình diện cải tạo. Em ở lại một mình với một bầy con nhỏ, đứa lớn nhất chưa đầy sáu tuổi và đứa nhỏ nhất còn nằm trong bụng mẹ. Trong trại, tôi cứ đứt ruột nghĩ về em và bầy cháu nhỏ. Mẹ của Tuấn đã quá già, làm sao lo phụ với em đây. Rồi em còn phải lo lắng về số phận chồng, số phận anh. Tôi quay quắt như ngồi trên đống lửa, tôi nghĩ đến lời hứa với vong hồn mẹ hôm nào mà lòng đau như xé, con đã thất hứa với mẹ, mẹ ơi, con đang ở đây tù tội thì làm sao lo được cho em…
      Năm 76 tôi bị đưa ra Bắc. Tôi mất liên lạc với em và Tuấn từ tháng 5/75. Làm sao em biết tôi ở đâu mà thư từ thăm gửi. Không biết em có biết Tuấn ở đâu không, trại tù mọc lên như nấm từ Nam ra Bắc. Hồi còn ở trong Nam, từ Trảng Lớn, qua Suối Máu, đâu đâu tôi cũng cố dò hỏi tin Tuấn nhưng vô hiệu. Tù nhân đông quá…
     Trại cải tạo Sơn La, sau đợt cho viết thư về gia đình đầu tiên, ba tháng sau tôi nhận được thư em. Thư em đến tay tôi vào giữa năm 77. Hơn 2 năm 1 tháng tôi mới nhìn lại nét chữ của em. Run run bóc thư, mắt tôi cay nồng, nhạt nhòa. Em cho hay là Tuấn đang cải tạo ở Long Thành, Tuấn có thư về và cho biết vẫn bình an, mẹ Tuấn dạo này yếu lắm vì cụ đã quá già, em vẫn đi dạy, hai cháu nhỏ ở nhà với bà nội, hai cháu lớn theo mẹ vào trường, em cho hay đứa con gái út em đặt tên Tâm, Trần thị Minh Tâm, cháu sinh ngày 12 tháng 9 năm 75, gần 4 tháng sau ngày bố cháu và bác cháu vào tù.
     Gần cuối thư, em báo tin là bố còn sống và hồi đầu năm 76 có tìm đến gặp em, làm sao bố tìm ra địa chỉ thì em không biết, nhưng hôm ấy bố đến, bố tự giới thiệu tên mình. Em ngỡ ngàng, ngày bố ra đi em mới tròn ba tuổi, hơn hai mươi năm sau gặp lại làm sao em nhận được, bố xoa đầu đám cháu ngoại đang trố mắt nhìn người đàn ông lạ, bố hỏi về anh, về Tuấn, khi em hỏi lại bố là làm sao để biết anh và Tuấn đang bị giam giữ ở trại cải tạo nào, bố lắc đầu không nói gì. Bố cho hay là bố đang có gia đình ở Bắc, ngoài ấy bố có thêm hai trai và hai gái. Đứa trai lớn nhất thua em bốn tuổi.

     Bố mang vào cho em hai mươi ký gạo và một chục cam. Bố ở chơi một ngày rồi trở về Hà Nội. Lúc bố về em có tặng bố cái radio-cassette của anh cho ngày nào. Bố thích lắm, bố hứa sẽ đến thăm anh trong trại tù. Từ hồi trở ra Bắc đến giờ bố chưa liên lạc lại với em, và em cũng không có địa chỉ của bố ở ngoài ấy.
Tôi đọc thư lòng thấy phân vân, tôi cũng như em, không hình dung ra nổi bố tôi hình dáng mặt mũi ra sao, hai mươi mấy năm, tôi tưởng bố tôi đã chết.
Tháng 12 năm 77, tại trại cải tạo Sơn La, bố đến thăm tôi. Đứng trong văn phòng viên sĩ quan trưởng trại một người đàn ông trung niên, tóc muối tiêu và gương mặt xương. Bộ áo quần dân sự khá thẳng thớm, và sự lễ phép của tên đại úy trưởng trại tiết lộ về địa vị không nhỏ của người này. Thấy tôi vào, viên trưởng trại quay qua nói nhỏ một câu gì đó rồi bước ra ngoài. Tôi im lặng đứng nhìn người đàn ông xa lạ.
     Bố đến bắt tay tôi, tự xưng tên mình, bố gọi tôi bằng anh, bố kể là đã gặp em ở Phan Rang, bố hỏi tôi học tập thế nào, bố không hề nhắc đến mẹ, có lẽ ông đã biết về cái chết của mẹ. Bố nói là có đọc văn tôi. Tôi ngồi yên nghe bố nói, sau cùng, bố đứng dậy, móc trong xách ra một gói nhỏ bảo đó là đường và thuốc lá, trao cho tôi, khuyên tôi cố gắng học tập tốt để sớm được khoan hồng. Tôi nhìn vào mắt bố, lòng thấy dửng dưng. Tôi bắt tay bố rồi về lại lán mình.
     Đó, cuộc hội ngộ của bố con tôi sau hơn hai mươi năm là thế đấy. Chắc cuộc tái ngộ giữa bố với em cũng tẻ nhạt như thế. Có cái gì đó ngăn cách, có cái gì đó phân chia, có cái gì đó tôi không hiểu và không diễn tả được. Bây giờ tôi hiểu vì sao cái tin quan trọng đến thế mà em lại chỉ đề cập một cách ngắn ngủi ở cuối thư.
Lần đó là lần đầu và cũng là lần duy nhất tôi gặp bố trong suốt 13 năm lang thang trong các trại tù biệt giam miền Bắc.

     Tháng 12/78, chuyển trại lên Yên Bái, tôi nhận thêm được hai lá thư của em, trong bức thư gần nhất, em viết vào tháng 8/78. Em cho hay tình trạng rất khó khăn, phụ cấp đi dạy không đủ nuôi một mẹ già và bốn con thơ, em đã bán lần mòn hết những đồ trang sức và luôn cả những đồ vật trong nhà. Em vẫn chưa đi thăm nuôi Tuấn được một lần nào. Không thể để bốn cháu nhỏ ở nhà cho bà nội vì cụ bây giờ đã quá yếu, mỗi buổi ăn, Uyên, cháu lớn phải đút cho bà. Ngoài ra, mỗi tối, từ lúc chạng vạng em và Hoàng, hai mẹ con phải ra đầu ngõ, ngồi bán bắp nướng đến khuya để kiếm thêm tiền đong gạo. Em than là dạo này mất ngủ, sức khỏe yếu lắm, em sợ nhỡ có mệnh hệ nào…
     Tôi thẫn thờ cả buổi vì bức thư em, ngày xưa tôi chỉ lo cho có mỗi mình em, còn bây giờ em phải lo cho bốn đứa con thơ và một mẹ già, kể luôn người chồng và ông anh đang tù tội là bảy, bảy cây thập giá đời đang đè nặng lên đôi vai gầy guộc, nhỏ bé của em. Tôi viết thư về an ủi, khuyên em cố gắng, tôi vỗ về em là có thể Tuấn sẽ được tha về sớm với em, với cháu, vì Tuấn đi hải quân và lon còn thấp, không có tội với cách mạng nhiều. Rồi tôi viết thêm cho em hai ba lá thư nữa mà vẫn không thấy hồi âm. Lòng tôi cồn cào, nóng như lửa đốt, những ngày dài tù tội, tôi không nghĩ đến cái đói, cái khổ của mình mà chỉ nghĩ đến em và mấy cháu, không biết giờ này, em và bốn cháu thơ dại đang có gì ăn?
     Tháng 6/79, một sáng trên đường lên rừng đốn nứa, tôi nghe loáng thoáng câu chuyện giữa các bạn tù. Họ nghe từ các bà vợ đi thăm nuôi kể lại, rằng ở Phan Rang có một chị có chồng đang đi cải tạo, chị chết đi, để lại bốn con thơ, đứa bé nhất mới lên ba, còn đứa lớn nhất chưa đầy chín tuổi. Tội nghiệp, họ hàng nội ngoại không có một ai. Tôi bỗng dưng thấy lạnh toát cả sống lưng, lại gần hỏi thêm thì người bạn tù cho hay là nghe nói chị ấy làm nghề cô giáo, có chồng sĩ quan hải quân đang đi tù cải tạo ở đâu đó trong Nam. Người chồng, trung úy hải quân trước cũng đóng ở Phan Rang. Trần nguyên Tuấn, hải quân trung úy Trần nguyên Tuấn.

     Tôi thấy đất trời đảo lộn, tôi thấy mặt trời nổ tung trong óc, tôi hụt hơi, miệng há hốc đứng như trời trồng giữa núi rừng Yên Bái, bên cạnh tôi tiếng người nói lao xao. Tôi không nghe gì hết, tai tôi lùng bùng, mắt tôi mờ đi, tôi đang nhìn thấy xác em nằm co quắp trên manh chiếu, bốn đứa cháu của tôi, cháu Minh Tâm chưa đầy ba tuổi đang lấy tay lay lay xác mẹ, cháu lớn Thu Uyên chưa đủ chín tuổi đang ôm chân mẹ khóc lóc ủ ê, hai đứa kia, Hoàng và Châu ngơ ngác đứng nhìn. Trời tháng 6 mùa hè Yên Bái mà sao tôi thấy thân mình lạnh buốt. Tôi tê dại, tôi hóa đá, tôi không còn cảm xúc, tôi muốn hét lên cho tan vỡ cả vũ trụ này. Trong lung linh màu nắng vàng buổi trưa Yên Bái, tôi thấy bóng em nhập nhòa, chập chờn. Em của tôi, đứa em côi cút của tôi…
     Mũi súng AK thúc vào cạnh sườn, người vệ binh chắc cũng ngạc nhiên không hiểu sao bỗng dưng tôi đứng như trời trồng giữa lộ. Anh quắc mắt nhìn tôi dò hỏi, tôi không nói gì, im lặng nhập vào dòng tù. Nước mắt chảy dài trên hai má hóp, tôi bước đi như kẻ mộng du…

     (Viết dựa theo cuộc đời và bài thơ “Bé” trong tập thơ “Đêm Tận Thất Thanh” của Phan Nhật Nam)

 

Qua doi Venezuela.jpgQuá đói, phải lượm rác kiếm ăn, (Venezuela)

CÁNH HOA NGỤC TÙ.

Cùng Bạn Đọc,

     Sáng nay đọc bài thơ “Cánh Hoa Ngục Tù” của Nhà Thơ Phan Huy, tác giả đã tự mình chuyển ngữ sang tiếng Anh, Dã-Thảo đọc thấy hay và xúc động lắm nên đã xin phép Phan Huy copy để Reblog lên trang nhà của mình. Mời Bạn đọc bài thơ song ngữ tuyệt vời của Phan Huy Mạc Phi Hoàng. Dã-Thảo có kèm theo website của PH, mời Bạn click vào link cuối bài, sẽ đọc được cả trăm bài thơ của tác giả.

Thân mến,

DTQT. 15/02/2019.

98662153e5e830ff7edbd666667619f4.png

Hình của Phan Huy Mạc Phi Hoàng.

*Cánh Hoa Ngục Tù

 Ai nỡ ngục tù một cánh hoa?
Đoá hoa hương sắc của quê nhà
Hoa yêu đất nước, yêu dân tộc
Chỉ giận Tàu tham, ghét Cộng tà.

Vô ích mà thôi chúa ngục ơi!
Làm sao nhốt được đoá hoa trời
Bởi hoa vẫn tỏa hương thơm ngát
Ngây ngất say mê hàng triệu người.

Ai nỡ ngục tù một ước mơ?
Ước mơ khôi phục lại cơ đồ
Tự do, dân chủ, và nhân bản
Không đảng bạo quyền của cộng nô.

Vô ích mà thôi chúa ngục ơi!
Làm sao nhốt được giấc mơ đời
Bởi mơ vẫn vượt ngoài cương toả
Vỗ cánh bay lên khắp đất trời.

Ai nỡ ngục tù một trái tim?
Trái tim thao thức khóc từng đêm
Thương nhà xót nước cơn tai ách
Giã từ sách vở, đứng vùng lên.

Vô ích mà thôi chúa ngục ơi!
Làm sao nhốt được trái tim người
Khi tim đã đập cùng chung nhịp
Với triệu dân lành nước Việt tôi.

                                                         PH

 Dưới đây là bài chuyển ngữ sang tiếng Anh của Phan Huy.

THE INCARCERATED FLOWER

Who’s tried to put a flower in prison?
Our homeland’s beauty fresh and fragrant
She loves her poor people and country
And hates the Communist enemies.

In vain only, oh tyrant-gaoler!
How can you imprison a flower
For It has spread its perfumed odor
And enchanted millions of souls.

Who’s tried to incarcerate a dream
Of recovering a lost country
Freedom, democracy, human
ity
Without the brutal commie party.

In vain only, oh tyrant-gaoler!
How can you lock an aspiration
It has broken out of the prison
And onto the high sky flapped its wings.

Who’s tried to incarcerate a heart?
That moans and cries every restless night
For its poor homeland in disaster
Leaving school-books and plunging in fight.

In vain only, oh tyrant-gaoler!
How can you shut up a human heart
When it’s been beating the same rhythm
As millions of other Vietnamese.

Phan Huy, Mạc Phi Hoàng.

https://fdfvn.wordpress.com

TÔI BỎ ĐẢNG.

Cùng Bạn Đọc,

     Thêm một bài thơ nữa của Phan Huy, mời Bạn đọc để hiểu thêm về một số anh em miền bắc nghĩ gì về cộng sản.
     Xưa và nay đâu có khác gì nhau,
     Cũng hoan hô cũng cờ đỏ sao vàng,
     Cũng tối ngày chỉ biết tôn thờ bác,
     Để cùng nhau lên thế giới đại đồng,
     Dẫu cửa nhà xác xơ cũng mặc kệ.

                                     DTQT. 03/02/2019.

hoa lan 30

THƠ PHAN HUY MPH

bài đăng lại

Tôi sinh ra trên quê nghèo đất Bắc
Cộng sản nòi nối gót của cha anh
Bố của tôi, một cách mạng lão thành
Đi kháng chiến thuở tầm vông giáo mác.

Lúc còn nhỏ, tôi đã nghe về bác
Một ông già râu tóc bạc phơ phơ
Tôi hát bài, em thấy bác trong mơ
Cô giáo bảo, bác là tiên là phật.

Tôi lớn lên, nghe những lời đường mật
Được vào đoàn, vào đảng bác quang vinh
Cờ búa liềm, hình lãnh tụ Lê Nin
Thay tổ quốc và Hùng Vương dựng nước.

Đảng dạy tôi, chủ nghĩa mình siêu việt
Đưa năm châu lên thế giới đại đồng
Nhà nước ta của giai cấp công nông
Dân là chủ, đảng viên là đầy tớ.

Tôi ngất ngây trong hào quang lý tưởng
Tình nguyện vào chiến đấu ở miền Nam
Cứu đồng bào…

View original post 304 more words

TỔNG THỐNG TRUNG THỰC NHẤT.

Cùng Bạn Đọc,

     Nhân đọc bài  này của một người Bạn gởi đến, Dã-Thảo copy, reblog vào trang nhà, vì DT đọc thấy vui nên, mời các Bạn cùng đọc cho vui. DT không tìm lại tin này trên net vì, người gởi đến là người đáng tin cậy. Tác giả phiên dịch là Lê Diễn Đức. Cảm ơn Phan Lê và Lê Diễn Đức.

Thân mến,

DTQT. 01/02/2019. 

The Washington Post –

     Tổng thống Donald Trump có thể được nhớ đến như là tổng thống trung thực nhất trong lịch sử Mỹ hiện đại.

From: Phan Le 

     The Washington Post là tờ báo lớn của Mỹ thiên tả và có khuynh hướng chống lại Tổng thống Donald Trump, nhưng trong ngày 11/10/2018 đã đăng bài của Marc A. Thiessen Donald Trump có thể được nhớ đến như là tổng thống trung thực nhất trong lịch sử Mỹ hiện đại’’. Một điều thật ngạc nhiên!

     Đánh phá Trump, nhưng với con mắt nhìn thực tế những thành quả trong gần hai năm mà nước Mỹ có dưới thời ông, từ kinh tế đến quốc phòng và đối ngoại, phải nhìn nhận khách quan rằng, ông là một nhà lãnh đạo giỏi, giữ lời hứa khi tranh cử nhiều nhất trong các Tổng thống Mỹ,TT Mỹ.gif

 andy

Marc A. Thiessen viết:

     “Ông nói rằng ông ban hành luật cắt giảm thuế, một cải cách thuế lớn nhất trong lịch sử Mỹ (thực sự ra mới đứng thứ tám) và rằng nền kinh tế của chúng tôi là mạnh nhất mà nó từng có trong lịch sử nước ta (có thể một ngày nào đó là sự thật, nhưng hiện thì chưa được như thế). Một phần, đó là vì ở New York – mọi thứ đều là lớn nhất và tốt nhất.

     “Nhưng khi nói đến phong vũ biểu của tính trung thực của tổng thống – giữ lời hứa của mình – Trump là một hình ảnh trung thực. Kể từ khi nhậm chức Trump đã làm chính xác những gì ông đã hứa ông sẽ làm.

     Trump giữ lời hứa của mình di chuyển Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Israel từ Tel Aviv đến Jerusalem, một điều mà 3 người tiền nhiệm của ông cũng hứa nhưng không dám làm. Ông hứa sẽ “nghiền nát và tiêu diệt ISIS”, và hai năm sau, ông đang đưa quyền lực vật chất của Nhà nước Hồi giáo gần bờ vực. Ông hứa sẽ áp đặt lệnh nhập cảnh Mỹ đối với các quốc gia mà ông có mối đe dọa khủng bố, và sau khi một số sai lầm ban đầu, phiên bản cuối cùng của lệnh cấm của ông đã được Tối cao Pháp viện ban hành. Ông hứa sẽ trừng phạt Syria nếu sử dụng vũ khí hóa học, không giống như người tiền nhiệm – đã dội bom xuống Syria – không phải một lần mà là hai lần.

    Trump đã cam kết đề cử các thẩm phán Tòa án Tối cao trong khuôn khổ Tư pháp, và bây giờ Neil M. Gorsuch và Brett M. Kavanaugh đang ngồi trên Tối cao Pháp viện. Trump cũng cam kết sẽ lấp đầy các tòa án phúc thẩm liên bang với các thẩm phán trẻ, bảo thủ, và cho đến nay Thượng viện đã xác nhận 29 người – nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào gần đây.

     “Trump đã thề sẽ vượt qua các cải cách thuế lịch sử và ký bản sửa đổi lớn đầu tiên của mã số thuế trong ba thập kỷ. Ông đã đưa ra một quy định chưa từng có, với một chính sách nghiêm ngặt để loại bỏ hai quy định hiện hành cho mọi quy định mới. Trong năm đầu tiên, ông đã đạt được 8,1 tỷ đô la tiền tiết kiệm và đang trên đà đạt được thêm 9,8 tỷ đô la trong năm nay.

     Ứng cử viên tổng thống đảng Cộng hòa Donald Trump lặp lại cú ném bóng của mình cho các cử tri thiểu số ở Ohio vào ngày 22 tháng 8/2018, Ông hỏi họ Bạn có gì để mất? (The Washington Post)

     Trong chiến dịch, ông nói với cử tri người Mỹ gốc Phi Tôi sẽ mang lại công ăn việc làm. Và tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ gốc Phi đạt mức thấp nhất từng được ghi nhận, và cải cách thuế của ông bao gồm một điều khoản ít được chú ý tạo ra “Khu vực cơ hội” để cố gắng hồi sinh các thị trấn gặp khó khăn và các cộng đồng nội thành’’.

     “Trump đã hứa hủy các kế hoạch của Tổng thống Barack Obama, rút khỏi hiệp ước khí hậu Paris, phê chuẩn các đường ống dẫn Keystone XL và Dakota Access, và mở Khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia Bắc Cực để thăm dò dầu mỏ. Ông đã hoàn thành tất cả những cam kết đó.

     “Về thương mại, ông đã giữ lời hứa rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP và áp đặt mức thuế đối với thép và nhôm. Ông cũng cam kết đàm phán lại NAFTA và Hiệp định thương mại tự do Mỹ-Hàn Quốc – và gần đây đã ký các thỏa thuận mới với Mexico, Canada và Hàn Quốc. Ông cam kết áp đặt thuế quan đối với Trung Quốc để buộc Trung Quốc phải mở cửa thị trường và ngăn chặn hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ của Mỹ – và đang đi theo cam kết đó. Bất cứ ai nghĩ về chính sách thương mại của Trump, ông đang làm chính xác những gì ông nói.

     Và nhiều thứ khác. Ông chỉ không thực hiện lời hứa, chẳng hạn như xây dựng bức tường biên giới phía Nam, hoặc bãi bỏ Obamacare, điều này không nằm trong phạm vi quyền lực của ông vì phải được quốc hội chuẩn chi. Hay ông đã sai khi hứa sẽ rút hoàn toàn lực lượng của Hoa Kỳ khỏi Afghanistan’’, mặc dù không rút quân là một điều tốt.

     Marc A. Thiessen kết luận: Thực tế là, trong hai năm đầu tiên của mình, Trump đã biên soạn một kỷ lục đáng chú ý về giữ lời hứa của tổng thống!

Marc A. Thiessen / The Washington Post
Lê Diễn Đức lược dịch

VƯỢN TRỒNG NGƯỜI.

Cùng Bạn Đọc,

     Dã-Thảo đọc bài thơ này của Phan Huy sao thấy buồn và tủi nhục cho lớp người xhcn VN quá, nên xin được reblog bài thơ này chia xẻ cùng Bạn đọc, cho nỗi buồn của đất nước tang thương, xin cùng cầu nguyện cho dân tộc Việt Nam trở lại bình thường như Miền Nam trước thời cộng sản, cho con cháu chúng ta được học hành như những con em các nước có tự do dân chủ.

Thân mến,

DTQT. 01/02/2019.

THƠ PHAN HUY MPH

Có con vượn già Pac Bó
Nổi cơn tính chuyện trồng người
Lìa đàn trốn qua Xô Viết
Học nghề chúa đảng đười ươi

Chúa đảng một trùm quốc tế
Hổn danh bạo chúa Lê nin
Thờ chằng Ân dzên Các mác
Chuyên nghề điều khiển âm binh

Vượn già được thầy chỉ giáo
Bao nhiêu quỉ quái ma đầu
Đồng thời sai đi khuynh đảo
Tại vùng Đông Nam Á Châu

Đến ngày ra trường mãn khóa
Vượn già được cấp ban khen
Một cờ lưỡi liềm cán búa
Một tờ Cộng Sản văn bằng

Vượn già mang chúng về xứ
Theo như chỉ dẫn “trồng người”
Gieo những hạt mầm chủ nghĩa
Lên miền đất nước xinh tươi

Hạt mầm lớn theo năm tháng
Nuôi bằng xương máu nhân dân
Bón bằng gian manh thù hận
Thành những người vượn vô tâm

Ấy là “những con người mới”

View original post 91 more words